Κοκκινάρι – Τυχιούνι – Αυγό: Οι βουνοκορφές της Αγίας Ευθυμίας

ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2014

Της Γιούλας Ευθ. Δρόλαπα

Ένα όχι και τόσο γνωστό ορεινό συγκρότημα της Στερεάς, βρίσκεται στα νότια της Γκιώνας και χωρίζεται απ’ αυτήν με τον Καρτιανό κάμπο. Με ψηλότερη κορυφή το Κοκκινάρι, 1.909μ., ορθώνει το ανάστημά του αντίκρυ στον Κορινθιακό. Ένας αυχένας το χωρίζει από το Τυχιούνι, 1.843μ., κι αυτό με τη σειρά του χωρίζεται από το Αυγό, 1.841μ., με ένα βαθύ διάσελο. Ο Άι-Λιάς, 1.807μ., ανατολικά του Κοκκιναριού, βλέπει στην Παρνασσίδα.

Αφετηρία για να γνωρίσει κανείς αυτά τα βουνά είναι η Αγία Ευθυμία. Χωριό ιστορικό, κτισμένο στη θέση της αρχαίας Μυωνίας, πόλη των Οζολών ή Εσπερίων Λοκρών, δοκιμάστηκε στη διάρκεια του Β’ Πολέμου, κάηκε από τους Ιταλούς τον Απρίλιο του 1943. Ανήκει στα μαρτυρικά χωριά, μιας και η καταστροφή ήταν ολοσχερής. Πολλοί κάτοικοι εκτελέστηκαν. Έτσι ξανάρχισε η ζωή τους, πάνω στα ερείπια. Η αγάπη των κατοίκων για τον τόπο τους και οι καλύτερες μέρες που είδαν, επέτρεψαν να αποτελεί σήμερα ένα όμορφο χωριό και μόνο κάποια ερείπια καμένων σπιτιών μαρτυρούν την καταστροφή.

Το χωριό βρίσκεται σε υψόμετρο 450μ. κτισμένο στην πλαγιά του βουνού. Από το οροπέδιο της Τρύπης 1.150μ. περίπου, ξεκινούν μονοπάτια, άλλοτε καλοχαραγμένα και χιλιοπατημένα από ανθρώπους, κοπάδια, μουλάρια που έδιναν ζωή στον τόπο.

Με μεγάλο πλεονέκτημα το υγιεινό ξηρό κλίμα, τα καλοκαίρια έρχονταν παραθεριστές παρά τις δυσκολίες που δημιουργούσε η έλλειψη νερού. Πράγμα που υποχρέωνε τους κατοίκους να αντιμετωπίζουν το πρόβλημα με στέρνες και δεξαμενές για να ποτίζουν τα κοπάδια, παρότι για τα ζώα στηρίζονταν στην Λούστρα, μια νερόλουτσα που κρατάει αρκετό νερό.

Από την Λούστρα, ξεκινάει μονοπάτι με κάποια σήμανση-μιας και λίγοι σύλλογοι έχουν ξαναρχίσει να επισκέπτονται την περιοχή, μονοπάτι που μας βγάζει κάτω από το Τυχιούνι σε περίπου 3 ώρες. Αφού ανηφορίσουμε στην κορυφογραμμή, έχουμε να διαλέξουμε: είτε ανατολικά για το Κοκκινάρι, είτε ευθεία πάνω για το Τυχιούνι και συνέχεια για το Αυγό.

Η Γκιώνα

Η Γκιώνα

Μια όμορφη βόλτα που θα μας επιτρέψει να γνωρίσουμε όλο το συγκρότημα και να θαυμάσουμε από διαφορετικές οπτικές γωνίες την θέα, είναι να ανεβούμε πρώτα στο Κοκκινάρι. Ακολουθούμε για λίγο έναν χωματόδρομο που φτάνει ως εδώ, τον αφήνουμε μετά 500μ. περίπου και τραβερσάρουμε στην κορυφογραμμή που ενώνει το Κοκκινάρι με το Τυχιούνι. Να υπολογίσουμε 2 ώρες να πάμε και να έρθουμε στο ίδιο σημείο, στο τέλος δηλαδή του τυφλού δρόμου. Από εδώ, εύκολα ανηφορίζουμε στο Τυχιούνι και στη συνέχεια αν θέλουμε, στο Αυγό.

Πολλές φορές έχουμε δει όμορφη θέα από χαμηλά βουνά που γειτονεύουν με ψηλά. Από το Κοκκινάρι, βλέπει κανείς τον κόλπο της Ιτέας και τον Κορινθιακό, την μικρή και την μεγάλη Ζήρεια, τον Χελμό, ως το Παναχαϊκό στα νότια· τον Παρνασσό, δυτικό και ανατολικό ως το σμίξιμό του με τη Γκιώνα στο 51 χλμ. του δρόμου Λαμίας – Άμφισσας· την Αράχωβα, τους Δελφούς, την Κίρφη· την Γκιώνα, λες θα την φτάσεις με μια δρασκελιά… Βόρεια στον ορίζοντα τα Βαρδούσια με τη νότια κορυφογραμμή του Κόρακα, η λίμνη του Μόρνου, σαν πεταλούδα στο στενό της σημείο στην αρχαία ακρόπολη του Καλλίου. Κοιτώντας στις Καρούτες, όμορφο χωριό στην αγκαλιά της Γκιώνας, την ομορφιά του βουνίσιου τοπίου πληγώνουν τα μεταλλεία βωξίτη, ανοιχτές πληγές σε ένα περήφανο βουνό που είχε την ατυχία να έχει μεγάλα κοιτάσματα. Η εκμετάλλευση αυτών των κοιτασμάτων από τις εταιρείες που επέμεναν για λόγους χαμηλού κόστους στις επιφανειακές εξορύξεις, έχει αυτά τα αποτελέσματα. Προς το παρόν το Κοκκινάρι γλύτωσε από τα σχέδια των εταιρειών-ήταν στο στόχαστρο αρκετό διάστημα.

Η λίμνη του Μόρνου

Η λίμνη του Μόρνου

Μεταλλεία βωξίτη

Μεταλλεία βωξίτη

Ιστορικά, η περιοχή έδινε πάντα το «παρών» στους αγώνες του έθνους. Στις Καρούτες τον Αύγουστο του 1944 δόθηκε μια μεγάλη μάχη από τον ΕΛΑΣ εναντίον των Γερμανών, με σοβαρές απώλειες για τους κατακτητές. Κοιτώντας προς την Γκιώνα πάνω από το ιστορικό χωριό, ξεχωρίζει η περιοχή με τα μεγάλα οροπέδια της Ταράτσας και του Ρωμέικου. Εκεί γίνονταν ρίψεις από τους Άγγλους για τα ανταρτικά σώματα, στα πλαίσια της προετοιμασίας για την επιχείρηση της ανατίναξης της γέφυρας του Γοργοποτάμου τον Νοέμβριο του 1942. Αλλά και παλιότερα, στα χρόνια του ξεσηκωμού του ’21, πολλοί οπλαρχηγοί έδρασαν στην περιοχή.

Ταράτσα-Ρωμέικο στην Γκιώνα

Ταράτσα-Ρωμέικο στην Γκιώνα

Στα βουνά κυριαρχεί ο ασβεστόλιθος. Αξιοπρόσεκτες είναι οι βαθιές δολίνες που συναντάμε στην περιοχή μεταξύ Τυχιούνι και Αυγού.

Η αλπική ζώνη είναι μικρή μιας και το έλατο που κυριαρχεί στη βλάστηση φτάνει ως τα 1.800μ. Ακόμα συναντάμε κέδρα, οξύκεδρα και εντυπωσιακά μαλόκεδρα που στις βραχώδεις κορφές μοιάζουν με γλυπτά, ανεμοδαρμένα και έρημα. Γκορτσιές, κορομηλιές και πολλά αγριολούλουδα και αρωματικά βότανα, ιδίως τσάι αποτελούν την χλωρίδα του βουνού. Αγριογούρουνα, αγριόγιδα, λύκους και μικρότερα ζώα, νυφίτσες, σκίουρους συναντάμε στην πανίδα.

Ανάλογα με την εποχή, το βουνό μεταμορφώνεται. Πανδαισία χρωμάτων κι αρωμάτων την άνοιξη, μετά τη χειμωνιάτικη γαλήνη. Οι χειμώνες είναι σύντομοι, τα χιόνια παραμένουν ψηλά στις κορφές ως τον Απρίλιο. Με εξαίρεση χειμώνες σαν το φετινό, όπου είδαν για αρκετό καιρό άσπρες μέρες. Ακόμα και το καλοκαίρι μπορεί κανείς να περπατήσει στο βουνό γιατί οι ελατοσκέπαστες πλαγιές κρατούν αρκετή δροσιά.

Οπότε και να γνωρίσει κανείς ετούτα τα μέρη, είναι βέβαιο ότι θα γνωρίσει μια ιδιαίτερη και όμορφη Ρουμελιώτικη γη.

Χειμώνας στο Αυγό

Χειμώνας στο Αυγό

Άνοιξη στην Τρύπη

Άνοιξη στην Τρύπη

Κοπάδι στον Άι-Λια

Κοπάδι στον Άι-Λια

Είχα τη χαρά να περπατήσω πάλι στα βουνά με τον εξαίρετο φίλο Νίκο Εμμανουήλ και τον Κώστα Ιωνά, κι αυτό μου έδωσε την ευκαιρία να σας περιγράψω όσο μπόρεσα καλύτερα τα βουνά της ιδιαίτερης πατρίδας μου.

exofyllo

Σημείωση: Το παραπάνω κείμενο της Γιούλας Ευθ. Δρόλαπα πρωτοδημοσιεύθηκε στο περιοδικό ΣΤΕΡΕΑ ΕΛΛΑΣ (τεύχος 532/Σεπτέμβριος-Οκτώβριος 2017).

 



Γίνετε ο πρώτος που θα σχολιάσει